Geçmiş - Mazi

* İnsan bazen geçmişine öyle özlem duyar ki, alevli duyguları öyle kabarır ki kendisini maziye atmaktan alıkoyamaz. Zapt edemediğimiz içsel güçlerin güçlü çekimleri altında Ay’ın çektiği sular gibi müthiş çaresiz hissederiz. Öyle anlarda ne yapıp edip ona, evvel zamana dönmek gerekir. (Mehmet Murat ildan)

* Nehir suyu denize karıştıktan sonra onu geri çekmek mümkün mü? Bugün, geçmişe karıştıktan sonra bir daha onu geri çekemeyiz. (Mehmet Murat ildan)

* Bazen uzak ve sisli geçmişi rahat bırakmak gerek. (Mehmet Murat ildan)

* Mazinin kapısına sağlam bir kilit tak; herkesi içeriye alma!.. (Mehmet Murat ildan)

* Bazen ateşin içinden çıkanlar, gün gelir ateşi özlemle anarlar ve maziye dönüp kendilerini tekrar ateşin içine atarlar. (Mehmet Murat ildan)

* Geçmişin küflenmiş defteri bir kez açıldı mı, okunmadan atlanmış, gözlerden uzak kalmış bütün sayfalar dikkatlice, adeta büyüteçle okunmalı, didik didik edilmelidir ki bir daha o küflü deftere asla dönülmesin. (Mehmet Murat ildan)

* Ah, geçmiş olan, üzerinden çılgın zaman nehirleri akmış olan her şey! Onlardan hiç kaçış kurtuluş yok mu? Mazi, tıpkı güzel bir bakirenin balkonunun altında çalgılar çalıp dikkat çekmeye, varlıklarını duyurmaya çalışan Rönesans devrinin Venedikli sırnaşık delikanlıları gibi ısrarcıdır, peşimizi bir türlü bırakmaz; o tam manasıyla bizim gölgemiz, bizim kuyruğumuzdur, gittiğimiz her yere gelir. Âdem evladı yakasına takılmış bir rozeti kolayca fırlatıp atabilir, ya beynindeki mağaraların duvarlarına yapılmış mazinin fresklerini? Onları ne yapacak insanoğlu? İnsan beynini kazıyabilir mi? (Mehmet Murat ildan)

* İnsan geriye değil ileriye bakmalı. Tanrı da insanlardan bunu istiyor, yoksa ensemize de iki göz koyardı. (Mehmet Murat ildan)

* İnsanın kafasında sadece insana yararlı olan şeyler bulunmalı; geçmiş zaman çoğu kez yararsızdır. (Mehmet Murat ildan)

* “Dün," bir dondurmadır, eriyip gitmiştir. Akıllı insan, geçmişle göbek bağını kesip atmış olan insandır. (Mehmet Murat ildan)

* Geçmişinizden sesler duyduğunuzda kulaklarınızı kapatmayın, onları dinleyin, ama durmayın, geleceğe doğru yürümeye devam edin. (Mehmet Murat ildan)

* Hatıra defteri tutmuyorum; onları kuşlar gibi görüyorum; onları özgür bırakıyorum ve ait oldukları yer olan geçmişe uçmalarına izin veriyorum. (Mehmet Murat ildan)

*Geleceğimizden bir şeyler hatırlayamayız; hatırlamak yalnızca geçmişin bir ayrıcalığı ve güzelliğidir. (Mehmet Murat ildan)